.post img { max-width: 500px; /* Adjust this value according to your content area size*/ height: auto; ایمان و عمل صالح، مؤثر است نه نام ایمان و آرزوی عمل صالح

ایمان و عمل صالح، مؤثر است نه نام ایمان و آرزوی عمل صالح

انسان می‌تواند به جان و درون عالم راه پیدا کند و می‌‌تواند راه انبیای الهی را ادامه بدهد، برای طی این راه، نوری لازم است و برای پیمودن این راه طمأنینه و آرامشی لازم است که هم در پرتو آن نور، انسان راه را ببیند و هم در اثر این

ایمان و عمل صالح، مؤثر است نه نام ایمان و آرزوی عمل صالح
 
نویسنده: آیت الله عبدالله جوادی آملی

 
انسان می‌تواند به جان و درون عالم راه پیدا کند و می‌‌تواند راه انبیای الهی را ادامه بدهد، برای طی این راه، نوری لازم است و برای پیمودن این راه طمأنینه و آرامشی لازم است که هم در پرتو آن نور، انسان راه را ببیند و هم در اثر این آرامش و اطمینان از هیچ عاملی نهراسد و از هیچ عاملی بیمناک نباشد. چهار اصل از اصول قرآن کریم است که آن چهار اصل راه‌گشای کافی و کاملی است.
اصل اول: آن نوری که هرگز خاموش نمی‌‌شود نور الهی دین و قرآن است، و با هیچ عاملی نمی‌‌توان آن را خاموش کرد. هم اقتضای بقا در اوست، یعنی خود هرگز خاموش نمی‌‌شود، و هم قدرت مقاومت در اوست یعنی هیچ مانعی نمی‌‌تواند آن را افسرده و خاموش کند.
اصل دوم: اگر بیگانه آتشی روشن کرد و نور ضعیفی از آن آتش پیدا شد، این نور حتماً خاموش می‌شود و خدا یقیناً این نور را خاموش خواهد کرد «فَلَمَّا أَضَاءتْ مَا حَوْلَهُ ذَهَبَ اللّهُ بِنُورِهِمْ» (1) نور غیرالهی برای طی این راه کافی نیست.
اصل سوم: هیچ عاملی برای جان بیدار، نمی‌‌تواند بیم و هراس بیاورد. آتشی که آتش‌افروزان روشن کرده‌اند نمی‌‌تواند وحشت و رعبی در دل انسان بیدار ایجاد کند که راهزن او باشد «كُلَّمَا أَوْقَدُواْ نَارًا لِّلْحَرْبِ أَطْفَأَهَا اللّهُ» (2) در این آیه فرمود؛ هرگاه بیگانگان آتش جنگ را افروخته کنند، خدا خاموش می‌کند.


موضوعات مرتبط: انسان از نگاه قرآن
برچسب‌ها: ایمان و عمل صالح، مؤثر است نه نام ایمان و آرزوی عمل صالح

ادامه مطلب
تاريخ : شنبه 23 / 7 / 1398 | 19:2 | نویسنده : اکبر احمدی |

انسان از نظر قرآن

گرچه قرآن کریم وحی الهی است و از نظم و هماهنگی خاصی برخوردار است، ولی بین بعضی از سوره‌ها پیوند مخصوصی است، بطوریکه آن سوره‌های خاص با یک نام شروع شده، و به یک مطلب معین ختم می‌شوند، و محتوای واحدی

انسان از نظر قرآن

نویسنده: آیت الله عبدالله جوادی آملی
منبع:راسخون
گرچه قرآن کریم وحی الهی است و از نظم و هماهنگی خاصی برخوردار است، ولی بین بعضی از سوره‌ها پیوند مخصوصی است، بطوریکه آن سوره‌های خاص با یک نام شروع شده، و به یک مطلب معین ختم می‌شوند، و محتوای واحدی را با شواهد و ادله گوناگون دربردارند، و در نهایت به هدف واحدی می‌رسند. این انسجام همه جانبه‌ی بعضی از سور، آنها را از سوره‌های دیگر ممتاز می‌سازد. مثلاً حقیقت انسان که مجموعه منسجم و در نتیجه یک واحد است، با وجود آنکه همه اعضا و جوارح او منظم آفریده شده و هر عضوی دارای وظیفه خاص خود است، اما رابطه‌ای را که بین اعضا و جوارح خاص موجود است، نمی‌توان نادیده گرفت. پیوندی که بین نیروی دید و ابزار بینایی چشم موجود است متمایز از انسجامی است که در نسجهای عضو شنوایی وجود دارد، پیوند اعضای بینایی با یکدیگر غیر از انسجام اعضای چشایی و مانند آن است. سوره‌هائی در قرآن با «حم» شروع می‌شوند. از این سوره‌ها به حوامیم تعبیر می‌کنند. اینگونه سوره‌ها با اوصاف خاصی شروع می‌شوند و محتوا و هدفی ویژه را دنبال می‌کنند. لذا این هفت سوره که به حوامیم معروفند، آغاز هر یک با «حم» بیان شده و سرآغاز مطلب هم درباره وحی و تنزل وحی و دریافت وحی و محتوای وحی است.

موضوعات مرتبط: انسان از نگاه قرآن
برچسب‌ها: انسان از نظر قرآن

ادامه مطلب
تاريخ : شنبه 23 / 7 / 1398 | 18:57 | نویسنده : اکبر احمدی |

 

عمل تعیین کننده‌ی نحوه پیوند انسان با خارج

 عمل تعیین کننده‌ی نحوه پیوند انسان با خارج 

نویسنده: آیت الله عبدالله جوادی آملی

 

قرآن که بر اساس حکمت نازل شده است، از هرگونه خیالبافی و شعرسازی منزه و مصون است. تمام محتویات قرآن همراه با حکمت و حق و برهان است. خیالبافی یا تمثیلات شعری در هیچ حکمی از احکام قرآن کریم نیست.
یکی از اصول قرآنی اینست که عمل هیچ انسانی از بین نمی‌رود و در جهان ثبت است، و چون از بین نمی‌رود و در جهان موجود است، قهراً به جایی و به چیزی مرتبط و در آن مؤثر است. زیرا یک شیء موجود، از جهان هستی بیگانه نخواهد بود، و اینچنین نیست که به چیزی مرتبط نباشد، و در چیزی اثر نکند و از چیزی اثر نگیرد و مانند آن.
و چون عمل موجود است و حتماً باید به جایی مرتبط باشد، قرآن این ارتباط را در سوره‌‌ی اسراء مشخص کرد که عمل به صاحب عمل وابسته است، و هرگز از او جدا نیست، و چون انسان با این عمل در ارتباط است و با جهان خارج پیوند عمیق دارد، و از جهان جدا نیست، عمل او نحوه‌‌ی این پیوند و ارتباط با جهان خارج را تعیین می‌‌کند. بهره‌ای که انسان از جهان خارج می‌‌برد؛ و اثری که از جهان خارج در انسان پیدا می‌‌شود، به وسیله‌‌ی عمل او تبیین می‌‌شود و این اصل چهارم است.


موضوعات مرتبط: انسان از نگاه قرآن
برچسب‌ها: عمل تعیین کننده‌ی نحوه پیوند انسان با خارج

ادامه مطلب
تاريخ : شنبه 12 / 4 / 1397 | 8:24 | نویسنده : اکبر احمدی |

 

ایمان و عمل صالح، مؤثر است نه نام ایمان و آرزوی عمل صالح

 ایمان و عمل صالح، مؤثر است نه نام ایمان و آرزوی عمل صالح 

نویسنده: آیت الله عبدالله جوادی آملی

 

انسان می‌تواند به جان و درون عالم راه پیدا کند و می‌‌تواند راه انبیای الهی را ادامه بدهد، برای طی این راه، نوری لازم است و برای پیمودن این راه طمأنینه و آرامشی لازم است که هم در پرتو آن نور، انسان راه را ببیند و هم در اثر این آرامش و اطمینان از هیچ عاملی نهراسد و از هیچ عاملی بیمناک نباشد. چهار اصل از اصول قرآن کریم است که آن چهار اصل راه‌گشای کافی و کاملی است.
اصل اول: آن نوری که هرگز خاموش نمی‌‌شود نور الهی دین و قرآن است، و با هیچ عاملی نمی‌‌توان آن را خاموش کرد. هم اقتضای بقا در اوست، یعنی خود هرگز خاموش نمی‌‌شود، و هم قدرت مقاومت در اوست یعنی هیچ مانعی نمی‌‌تواند آن را افسرده و خاموش کند.
اصل دوم: اگر بیگانه آتشی روشن کرد و نور ضعیفی از آن آتش پیدا شد، این نور حتماً خاموش می‌شود و خدا یقیناً این نور را خاموش خواهد کرد «فَلَمَّا أَضَاءتْ مَا حَوْلَهُ ذَهَبَ اللّهُ بِنُورِهِمْ» (1) نور غیرالهی برای طی این راه کافی نیست.


موضوعات مرتبط: انسان از نگاه قرآن
برچسب‌ها: ایمان و عمل صالح، مؤثر است نه نام ایمان و آرزوی عمل صالح

ادامه مطلب
تاريخ : شنبه 12 / 4 / 1397 | 8:22 | نویسنده : اکبر احمدی |

 

انسان از نظر قرآن

 انسان از نظر قرآن

 نویسنده: آیت الله عبدالله جوادی آملی
 

گرچه قرآن کریم وحی الهی است و از نظم و هماهنگی خاصی برخوردار است، ولی بین بعضی از سوره‌ها پیوند مخصوصی است، بطوریکه آن سوره‌های خاص با یک نام شروع شده، و به یک مطلب معین ختم می‌شوند، و محتوای واحدی را با شواهد و ادله گوناگون دربردارند، و در نهایت به هدف واحدی می‌رسند. این انسجام همه جانبه‌ی بعضی از سور، آنها را از سوره‌های دیگر ممتاز می‌سازد. مثلاً حقیقت انسان که مجموعه منسجم و در نتیجه یک واحد است، با وجود آنکه همه اعضا و جوارح او منظم آفریده شده و هر عضوی دارای وظیفه خاص خود است، اما رابطه‌ای را که بین اعضا و جوارح خاص موجود است، نمی‌توان نادیده گرفت. پیوندی که بین نیروی دید و ابزار بینایی چشم موجود است متمایز از انسجامی است که در نسجهای عضو شنوایی وجود دارد، پیوند اعضای بینایی با یکدیگر غیر از انسجام اعضای چشایی و مانند آن است. سوره‌هائی در قرآن با «حم» شروع می‌شوند. از این سوره‌ها به حوامیم تعبیر می‌کنند. اینگونه سوره‌ها با اوصاف خاصی شروع می‌شوند و محتوا و هدفی ویژه را دنبال می‌کنند. لذا این هفت سوره که به حوامیم معروفند، آغاز هر یک با «حم» بیان شده و سرآغاز مطلب هم درباره وحی و تنزل وحی و دریافت وحی و محتوای وحی است.


موضوعات مرتبط: انسان از نگاه قرآن
برچسب‌ها: انسان از نظر قرآن

ادامه مطلب
تاريخ : شنبه 12 / 4 / 1397 | 8:21 | نویسنده : اکبر احمدی |

 

معنویت و ابعاد وجودی انسان در قرآن

 معنویت و ابعاد وجودی انسان در قرآن

 

نویسنده: محمود اکبری (1)

چکیده

علیرغم پیشرفت‌های چشمگیر مادی، اضطراب و نگرانی همیشه یکی از بزرگ‌ترین بلاهای زندگی انسان‌ها بوده و هست و عوارض ناشی از آن نیز در زندگی فردی و اجتماعی انسان سرگردان امروزی کاملاً محسوس است. از طرف دیگر، آرامش نیز همیشه یکی از گمشده‌های بشر بوده که برای یافتن آن به هر دری می‌زند تا آن را فراچنگ آورد، و اگر تلاش و کوشش بشر در زمینه یافتن آرامش جمع‌آوری شود، خود کتاب قطوری را تشکیل می‌دهد. وجود چنین بحران دهشتناکی؛ یعنی جولان اضطراب و نگرانی در زندگی کنونی و نیز نبود آرامش روحی و روانی در عصر پیشرفت و تکنولوژی، ناشی از آن است که انسان معاصر با تمام وجود، زندگی خود را از معنویت تهی نموده و به طور فزاینده‌ای به مادی‌گری گرایش یافته است. مقاله حاضر که با استفاده از روش کتابخانه‌ای و منابع نرم افزاری و نوشتاری انجام گردیده، بر آن است تا با استفاده از متون دینی و غیره، دیدگاه اسلام را در رابطه با نقش معنویت و به حاشیه راندن آن در دنیای کنونی را مورد کنکاش قرار دهد. نتایج تحقیق به صراحت بیان‌گر این موضوع می‌باشد که تنها راه خلاصی از اضطراب و نگرانی و نیز یگانه رهیافت بشر امروزی جهت فراچنگ آوردن آرامش، چنگ زدن و دست یازیدن به معنویت و ایجاد تعادل میان مادیات و معنویات در زندگی بوده و حتی سلامت جسم و ماده انسان نیز تا حد بسیار زیادی وابسته و مرتبط با سلامت روان و بعد معنوی او می‌باشد و با تمدن بدون تدین، زندگی به کام بشریت تلخ و اضطراب و نگرانی ملازم دایمی او گردیده و در جستجوی آرامش خسته و بازنده می‌ماند حتی اگر در قله پیشرفت و اوج مادیات باشد.


موضوعات مرتبط: انسان از نگاه قرآن
برچسب‌ها: معنویت , مادی‌گرایی , زندگی معنوی , عناصر اربعه

ادامه مطلب
تاريخ : سه شنبه 9 / 2 / 1397 | 8:4 | نویسنده : اکبر احمدی |

 

جایگاه خدا در انسان‌شناسی قرآنی

 جایگاه خدا در انسان‌شناسی قرآنی 

نویسنده: عبدالله نصری
  هنگام بحث از انسان از دیدگاه قرآن همواره باید این نکته را در نظر داشت که جهان‌بینی قرآن خدا مرکزی و خدامحوری است، نه انسان مرکزی و انسان‌مداری.

در نظام خدا مرکزی محور همه امور خداست. مبدأ عالم وجود، ذات بی‌منتهای خداست. هدف انسان و جهان سیر به سوی خداست، یعنی هستی هم از خداست و هم به سوی خداست، هم از خدا منشأ گرفته است و هم به سوی خدا در حرکت و تکاپوست. مبنا و اساس همه باید‌ها و نبایدها خداست. آن قانون و تکلیفی مورد پذیرش است که از خدا صادر شده باشد و خدا به آن دستور داده باشد. حاکمیت از آن خداست و هیچ قدرتی جز او حق حکومت مطلقه بر انسان‌ها را ندارد. فرمانده و حکمران حقیقی فقط خداست.
مالکیت حقیقی نیز از آن خداست، چرا که او خالق زمین و آسمان‌هاست و هرچه در هستی وجود دارد پرتوی از ذات لایتناهای اوست. محور حیات و زندگی نیز باید خدا باشد. هر انسانی زندگی خود را باید آن گونه شکل دهد که خدا خواسته است. هر انسانی باید تنها او را ناظر بر احوال خود دانسته و از او انتظار بیم و امید داشته باشد.
اما در نظام انسان مرکزی یا اومانیسم محور همه امور انسان است. انسان است که قانونگذاری می‌کند و تکلیف صادر می‌نماید. انسان است که ارزشگذاری می‌کند.


موضوعات مرتبط: انسان از نگاه قرآن
برچسب‌ها: انسان , انسان‌شناسی , خدا , قرآن , ادیان , اریک فروم , مسیحیت , فطرت

ادامه مطلب
تاريخ : سه شنبه 9 / 2 / 1397 | 8:2 | نویسنده : اکبر احمدی |

 

نیازهای انسان

 نیازهای انسان

  نویسنده: عبدالله نصری
 

انسان دارای نیازهای متعددی است که ارضاء و اقناع آن‌ها موجب رشد و تکامل وی می‌شود. و اگر این نیازها به گونه صحیح ارضاء نشوند موجبات ناهماهنگی ابعاد شخصیت انسان را فراهم می‌آورند.
اینکه انسان چه نیازهایی دارد در میان مکاتب مختلف روان‌شناسی مورد گفتگو است. و روش این مقاله نیز ایجاب نمی‌کند که ما نظریات روان‌شناسان مختلف را مطرح سازیم، بلکه در اینجا به برخی از نیازهای انسانی پرداخته و نظرگاه قرآن را در این زمینه روشن می‌سازیم. ما قبل از آنکه به بحث پیرامون برخی از نیازهای انسانی بپردازیم چند نکته را خاطر نشان می‌سازیم:
1. قرآن کریم مجموعه نیازهای اصیل انسانی را در نظر می‌گیرد، نه آنکه برخی از نیازهای انسانی را در نظر آورده، برخی دیگر را به فراموشی بسپارد، و این از ویژگی‌ها و ابعاد جاودانه این کتاب مقدس است. بدون هیچ‌گونه مبالغه‌ای باید گفت که هیچ مکتبی را نمی‌توان سراغ گرفت که یک یا چند نیاز انسانی را به فراموشی نسپرده باشد. اسلام هم به نیازهای مادی انسان توجه دارد و هم به نیازهای اخلاقی و معنوی؛ هم به روح توجه دارد و هم به جسم؛ هم به عقل توجه دارد و هم به دل.


موضوعات مرتبط: انسان از نگاه قرآن
برچسب‌ها: انسان , نیازهای انسان , نیازهای اجتماعی , بدن , روح , اسلام , قرآن , نیازهای فردی , نیاز اقتصادی , نیاز جنسی , ریاضت , اخلاق

ادامه مطلب
تاريخ : سه شنبه 9 / 2 / 1397 | 8:0 | نویسنده : اکبر احمدی |

 

بحثی درباره‌ی اصطلاح فطرت

 بحثی درباره‌ی اصطلاح فطرت 

نویسنده: عبدالله نصری

 

کلمه فطر از نظر لغوی به معنای شکافتن است. طبرسی مفسر معروف آن را به معنای شکافتن طولی می‌داند. در بسیاری از آیات قرآنی نیز به معنای آفریدن آمده است. مثل آیه
وَجَّهْتُ وَجْهِی لِلَّذِی فَطَرَ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضَ؛ من روی خود را به سوی کسی کردم که آسمان‌ها و زمین را آفریده است. (انعام 79)
مؤلف قاموس قرآن می‌گوید:
«با در نظر گرفتن معنای اولی فطر، افریدن از آن نظر فطر نامیده شده که خداوند موجودات را با شکافتن می‌آفریند. تخم مرغ تخم و جنبندگان دیگر شکافته شده بچه‌های آن‌ها به دنیا می‌آیند، حبوبات در زیر خاک شکافته شده و روییده، مبدل به ساقه‌ها، برگ‌ها و حبوبات دیگر می‌شوند...» (1)
کلمه فطرت نیز بر وزن فعله است که در زبان عربی برای بیان کیفیت فعل به کار می‌رود و از آن کیفیت ایجاد و وجود شی مراد می‌شود.
در قاموس اللغه در تعریف واژه فطرت چنین آمده است:
اَلفِطرَةُ: اَلخِلقَهُ الَّتی خُلِقَ عَلَیهاالمَولُودُ فی رَحِمِ اُمِّهِ؛ فطرت عبارت است از آفرینشی که بر اساس آن فرزند در رحم مادرش آفریده می‌شود.
فرهنگ اقرب الموارد نیز فطرت را چنین معنا کرده است:


موضوعات مرتبط: انسان از نگاه قرآن
برچسب‌ها: فطرت , قرآن , غریزه , جبلت

ادامه مطلب
تاريخ : پنج شنبه 27 / 11 / 1396 | 6:0 | نویسنده : اکبر احمدی |

 

فطریات انسان از دیدگاه قرآن

 فطریات انسان از دیدگاه قرآن

  نویسنده: عبدالله نصری
 

اینکه از نظر قرآن کریم آیا اساساً انسان دارای فطرت هست یا نسبت به شهادت یک سلسله آیات باید بگوییم که انسان دارای فطرت می‌باشد. ما مجموع این آیات را در بحث‌های بعد مطرح خواهیم کرد و در اینجا برای نمونه فقط به دو آیه زیر اشاره خواهیم کرد:
زُینَ لِلنَّاسِ حُبُّ الشَّهَوَاتِ مِنَ النِّسَاءِ وَالْبَنِینَ وَالْقَنَاطِیرِ الْمُقَنْطَرَةِ مِنَ الذَّهَبِ وَالْفِضَّةِ وَالْخَیلِ الْمُسَوَّمَةِ وَالْأَنْعَامِ وَالْحَرْثِ؛ برای مردم علاقه به زنان و فرزندان و اموال فراوان از طلا و نقره و اسب‌های ممتاز و چهار پایان و زراعت، زینت داده شده است. (آل عمران 14)
در این آیه لفظ حب که به معنای علاقه و گرایش است و هم‌چنین لفظ «زین» که به صورت مجهول آمده و به معنی «زینت داده شده» می‌باشد، نشانگر آن است که تمایل به زن و فرزند و مال و منال در نهاد انسان قرار دارد، یعنی این امور از جمله فطریات انسان به شمار می‌روند.
هَلْ جَزَاءُ الْإِحْسَانِ إِلَّا الْإِحْسَانُ؛ آیا جزای احسان چیزی جز احسان است؟ (الرحمن- 60)


موضوعات مرتبط: انسان از نگاه قرآن
برچسب‌ها: فطریات , فطرت , امور فطری , انسان , قرآن , خیر و شر , مطهری

ادامه مطلب
تاريخ : پنج شنبه 27 / 11 / 1396 | 6:0 | نویسنده : اکبر احمدی |

 

ارزش و مقام انسان از نگاه قرآن

 ارزش و مقام انسان از نگاه قرآن

  نویسنده: عبدالله نصری
 

در این گفتار سخن پیرامون مقام و ارزش انسان است- آن هم از دیدگاه قرآن.
اگر بخواهیم به انصاف سخن بگوییم باید اذعان کنیم که هیچ مکتبی را در جهان- چه در شرق و چه در غرب، چه در گذشته و چه در حال- نمی‌توان سراغ گرفت که چون قرآن برای انسان ارزش و اهمیت قایل شده باشد.
قرآن انسان را جانشین خدا بر روی زمین می‌داند. وی را موجودی می‌داند که فرشتگان او را سجده کرده‌اند. همه آسمان‌ها و زمین مسخر اویند و موجودات جهان آفرینش سر تمکین در برابر او فرود آورده‌اند.
قرآن انسان را چونان مکاتب مادی مطرح نمی‌سازد. او را موجودی در عرض سایر موجودات به شمار نمی‌آورد. برای انسان ارزشی بالاتر از همه موجودات جهان آفرینش قایل است. وی را ترکیبی از جسم و روح، ماده و معنا می‌داند. وی را موجودی می‌داند که حیات او تا ابدیت ادامه دارد. قرآن انسان را موجودی می‌داند که توانسته بار امانت الهی را که آسمان‌ها و زمین و کوه‌ها از پذیرش آن سرباز زده‌اند به دوش گیرد. قرآن انسان را موجودی می‌داند که خدا او را گرامی داشته و او را بر بسیاری از مخلوقات خود برتری داده است.
ما در این گفتار طی چند بحث ارزش و مقام انسان را از دیدگاه قرآن مطرح می‌سازیم.


موضوعات مرتبط: انسان از نگاه قرآن
برچسب‌ها: ارزش انسان , تقوا , قرآن , خلیفه , سجده , فرشتگان

ادامه مطلب
تاريخ : پنج شنبه 27 / 11 / 1396 | 6:0 | نویسنده : اکبر احمدی |

 

اصطلاح رشد در قرآن

 اصطلاح رشد در قرآن

  نویسنده: عبدالله نصری

کلمه رشد و مشتقات آن چون یرشدون، راشدون، مرشد، رشاد حدود 19 بار در قرآن به کار رفته است، از جمله در آیات زیر:
وَإِذَا سَأَلَكَ عِبَادِی عَنِّی فَإِنِّی قَرِیبٌ أُجِیبُ دَعْوَةَ الدَّاعِ إِذَا دَعَانِ فَلْیسْتَجِیبُوا لِی وَلْیؤْمِنُوا بِی لَعَلَّهُمْ یرْشُدُونَ؛ و چون بندگان من از تو درباره من سؤال کنند (بگو) که به درستی من به آن‌ها نزدیک هستم و دعای کسی را که مرا بخواند اجابت می‌کنم. پس باید از من بپذیرند و به من ایمان آورند تا شاید رشد پیدا کنند. (بقره 186). مَنْ یهْدِ اللَّهُ فَهُوَ الْمُهْتَدِ وَمَنْ یضْلِلْ فَلَنْ تَجِدَ لَهُ وَلِیا مُرْشِدًا؛ هر که را خداوند هدایت کند پس او راه یافته است و هر که (به کیفر کردارش) گمراه شود هرگز او را باور و رهبری نباشد. (کهف 17)
کلمه رشد به معنی رسیدن به واقع است و در قرآن به معنای هدایت یافتن و رسیدن انسان به کمال وجودیش به کار رفته است، چنانکه قرآن در مورد حضرت ابراهیم می‌گوید:
وَلَقَدْ آتَینَا إِبْرَاهِیمَ رُشْدَهُ مِنْ قَبْلُ وَكُنَّا بِهِ عَالِمِینَ؛ به تحقیق که ما قبلاً به ابراهیم آن رشدی (را که می‌توانست داشته باشد) دادیم و ما (به شایستگی‌های) او دانا بودیم. (انبیاء 51)

اصحاب کهف نیز از خداوند چنین تقاضا می‌کنند:
رَبَّنَا آتِنَا مِنْ لَدُنْكَ رَحْمَةً وَهَیئْ لَنَا مِنْ أَمْرِنَا رَشَدًا؛ پروردگارا از جانب خودت بر ما رحمت فرست و راه نجاتی برای ما فراهم ساز. (کهف 10)
رسول اکرم (صلی الله علیه وآله وسلم) نیز هدف دعوت خود را چیزی جز رشد و کمال انسان‌ها نمی‌داند.
مَا أَهْدِیكُمْ إِلَّا سَبِیلَ الرَّشَادِ؛ شما را جز به راه رشد هدایت نمی‌کنم. (غافر 29)
در مقابل کلمه رشد، در قرآن کلمه غی به کار رفته است که به معنای گمراهی و دور شدن از واقع است. این کلمه نیز 4 بار در قرآن به کار رفته است، از جمله در آیه زیر:
لَا إِكْرَاهَ فِی الدِّینِ قَدْ تَبَینَ الرُّشْدُ مِنَ الْغَی؛ در پذیرش دین اجبار نیست، (زیرا) راه رشد از راه گمراهی آشکار گردیده است. (بقره 256)
منبع مقاله :
نصری، عبدالله؛ (1394)، انسان‌شناسی در قرآن، تهران: سازمان انتشارات پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی، چاپ نهم

 


موضوعات مرتبط: انسان از نگاه قرآن
برچسب‌ها: رشد , قرآن , راشدون

ادامه مطلب
تاريخ : دو شنبه 19 / 9 / 1396 | 6:0 | نویسنده : اکبر احمدی |

 

هدف از رشد انسان از دیدگاه قرآن

 هدف از رشد انسان از دیدگاه قرآن

 

نویسنده: عبدالله نصری

مهمترین مسئله‌ای که در بحث از رشد مطرح است هدف رشد می‌باشد. سایر مسایل مربوط به رشد نیز متفرع بر این مسئله و تابع آن می‌باشد. تا هدف رشد مطرح نشود نمی‌توان سخن از راه و مسیر رشد به میان آورد، تا هدف رشد مطرح نشود نمی‌توان سخن از راه و مسیر رشد به میان آورد، تا هدف رشد مطرح نشود سخن گفتن از روش‌های رشد بیهوده است. اما اینکه هدف رشد چیست باید گفت که هدف رشد در هر مکتبی معنای خاصی دارد. هر مکتبی در رابطه با تفسیری که از انسان می‌کند هدف خاصی را برای رشد انسان در نظر می‌گیرد. مکتبی که انسان را چیزی جز ماده نمی‌داند و جز نیازهای حیوانی، نیاز دیگری را برای انسان در نظر نمی‌گیرد هدفی را برای رشد در نظر می‌گیرد که مکتبی که انسان را دارای دو بعد ماده و روح دانسته و نیازهای معنوی برای او قایل است، آن هدف را مطرح نمی‌سازد، بلکه هدف دیگری را برای رشد انسان در نظر می‌گیرد. بنابراین نمی‌توان هدفی را برای رشد انسان‌ها ارائه داد که مورد پذیرش همه مکاتب بشری باشد. ما در اینجا به نمونه‌ای از هدف‌هایی که از سوی مکتب‌ها و متفکران برای رشد انسان در نظر گرفته شده است اشاره می‌کنیم:
1. یکی از اهدافی که برای رشد انسان در نظر گرفته شده این است که می‌گویند باید فرد به گونه‌ای رشد کند که برای زندگی در جامعه آماده شود. به عبارت دیگر باید الگوهایی که در جامعه برای رشد وجود دارد، همان الگوها را در فرد پیاده نموده تا فرد هماهنگ و همگام با جامعه بشود.

موضوعات مرتبط: انسان از نگاه قرآن
برچسب‌ها: رشد , انسان , قرآن , هدف از رشد , کمال , جامعه , فلسفه آفرینش , لقاء‌الله , شهود عرفانی

ادامه مطلب
تاريخ : دو شنبه 19 / 9 / 1396 | 6:0 | نویسنده : اکبر احمدی |

 

راه و مسیر رشد انسان از دیدگاه قرآن

 راه و مسیر رشد انسان از دیدگاه قرآن

  نویسنده: عبدالله نصری

انسان از دیدگاه قرآن نه تنها هدف رشد و تکاملش مشخص و معین است که راه و مسیر رشدش را نیز خداوند به او نشان داده است.
قرآن کریم از راه رشد تعبیر به صراط مستقیم کرده است. چنان که می‌گوید:
«وَأَنِ اعْبُدُونِی هَذَا صِرَاطٌ مُسْتَقِیمٌ» مرا عبادت کنید که این راه مستقیم است. (یس 61)
«وَاتَّبِعُونِ هَذَا صِرَاطٌ مُسْتَقِیمٌ» مرا پیروی کنید که راه مستقیم این است. (زخرف 61)
«وَإِنَّكَ لَتَدْعُوهُمْ إِلَى صِرَاطٍ مُسْتَقِیمٍ» همانا تو آن‌ها را به راه راست فرا می‌خوانی (مؤمنون 73).
صراه مستقیم یا راه رشد تنها راه و مسیری است که گام زدن در آن استعدادهای مثبت انسان را شکوفا می‌سازد و از به فعلیت درآمدن استعدادهای منفی انسان که به حاکمیت شهوت و هوا و هوس در انسان می‌انجامد جلوگیری به عمل می‌آورد.
انسان در جهان‌بینی قرآن موجودی است که از دو سوی راه رشد به او نشان داده شده است: یکی هدایت فطری یا هدایت درونی و دیگری هدایت بیرونی یا هدایت تشریعی. خداوند انسان را به گونه‌ای آفریده است که با الهام فطری می‌تواند بسیاری از امور را تشخیص بدهد؛ می‌تواند تشخیص بدهد که کدام مسیر حق است و کدام مسیر باطل؛ کدام چیز در جهت رشد اوست و کدام چیز در جهت سقوط او؛ کدام عمل می‌تواند او را به کمال وجودیش برساند، و کدام عمل او را از کمال وجودیش دور سازد.


موضوعات مرتبط: انسان از نگاه قرآن
برچسب‌ها: رشد , راه رشد , قرآن , انسان , صراط مستقیم , هدایت , انبیاء , تعلیم , تزکیه , کبر , غرور

ادامه مطلب
تاريخ : دو شنبه 19 / 9 / 1396 | 6:0 | نویسنده : اکبر احمدی |

روش‌های رشد دادنِ انسان

برای رشد انسان می‌توان استفاده کرد؟ آیا از هر روشی برای رشد انسان می‌توان استفاده کرد یا نه؟ آیا قرآن کریم برای رشد افراد انسانی روش‌هایی را تعلیم می‌دهد یا نه؟">

 روش‌های رشد دادنِ انسان

نویسنده: عبدالله نصری
 
از چه روش‌هایی برای رشد انسان می‌توان استفاده کرد؟ آیا از هر روشی برای رشد انسان می‌توان استفاده کرد یا نه؟ آیا قرآن کریم برای رشد افراد انسانی روش‌هایی را تعلیم می‌دهد یا نه؟
قرآن کریم همان‌گونه که هدف رشد، راه و مسیر رشد، و مسایل رشد را مطرح ساخته است، روش‌های رشد را نیز از نظر دور نداشته است.
از دیدگاه قرآن برای رشد انسان‌ها نمی‌توان از هر روشی استفاده کرد، چرا که بسیاری از روش‌ها نه تنها موجب رشد و کمال افراد نمی‌شود، بلکه آن‌ها را به بیراهه‌ها نیز می‌کشاند. بنابراین برای رشد انسان روش‌های بخصوصی وجود دارد که هماهنگ با فطرت و نظام وجودی انسان است. روش‌هایی که براساس بینش قرآن از انسان معنا و مفهوم پیدا می‌کند و هماهنگ با دیگر مسایل رشد است.
ما در این بحث به روش‌هایی که قرآن برای رشد انسان‌ها مطرح کرده است می‌پردازیم:



منبع: راسخون ( http://rasekhoon.net/article/show/1253076/ )

 

 


موضوعات مرتبط: انسان از نگاه قرآن
برچسب‌ها: رشد انسان قرآن کمال تذکر موعظه حکمت تشویش

ادامه مطلب
تاريخ : پنج شنبه 27 / 7 / 1396 | 7:25 | نویسنده : اکبر احمدی |

انسان و رابطه‌هایش

 انسان و رابطه‌هایش

 نویسنده: عبدالله نصری
در این گفتار سخن از روابطی است که انسان دارد و یا می‌تواند داشته باشد: رابطه انسان با خود، رابطه انسان با دیگران، رابطه انسان با خدا، رابطه انسان با طبیعت، رابطه انسان با جامعه، رابطه انسان با تاریخ و رابطه انسان با شیطان.
و اکنون توضیح و تفسیر هریک از این روابط از دیدگاه قرآن.

رابطه انسان با خود

یکی از اموری که در قرآن مورد توجه بسیار قرار گرفته است مسئله «خود» است. قرآن در تفسیری که از انسان می‌کند برای «خود انسانی» ارزشی فوق‌العاده قایل است: «خود» ی که دارای فطریات و ابعاد وجودی گوناگون است. «خود»ی که آفریده شده مبدأ وجود است و ره به سوی او دارد. «خود»ی که می‌تواند جانشین خدا بر روی زمین قرار گیرد. «خود»ی که اگر رو به سوی آیین استوار توحیدی کند به سعادت ابدی دست خواهد یافت، و اگر از آن دوری جوید، به شقاوت ابدی خواهد رسید. «خود»ی که اگر سالم بماند جامعه‌ای را احیا خواهد کرد، و اگر دچار مسخ شود ملتی را نابود خواهد ساخت.
از این از ویژگی‌های انسان‌شناسی قرآن است که مسئله‌ای به نام «خود» را مطرح ساخته و قبل از آنکه رابطه انسان را با دیگران مطرح سازد، رابطه انسان را با «خودش» مطرح می‌سازد، چرا که اگر این «خود» ساخته شود دیگری و دیگران برای انسان مطرح خواهند بود و اگر این «خود» ویران شود، دیگری برای وی معنا و مفهومی نخواهد داشت.
آیا به راستی اگر برای انسان «خود» ی مطرح نباشد می‌توان به او گفت که دیگران را در عرصه حیات بر خود مطرح ساز؟ آیا اگر من برای سعادت خودم ارزشی قایل نباشم می‌توانم به فکر سعادت و رستگاری شما باشم؟ آیا اگر من به حیات خودم نیندیشم می‌توانم به حیات شما بیندیشم؟ آیا اگر من به خودم محبت نورزم می‌توانم به شما محبت بورزم؟


موضوعات مرتبط: انسان از نگاه قرآن
برچسب‌ها: انسان , رابطه , طبیعت , جامعه , مؤمن , آفریدن , اسلام , فطرت , شیطان , وسوسه

ادامه مطلب
تاريخ : پنج شنبه 27 / 7 / 1396 | 7:21 | نویسنده : اکبر احمدی |

مشیّت الهی

پیدا می‌کنند. هرچه در جهان موجود است از مشیت و اراده خداوندی سرچشمه گرفته و هیچ پدیده و رویدادی بدون اذن و مشیت الهی تحقق پیدا نمی‌کند.">

 مشیّت الهی

نویسنده: عبدالله نصری
 
از نظر قرآن کریم تمام موجودات جهان هستی پس از مشیت الهی تحقق پیدا می‌کنند. هرچه در جهان موجود است از مشیت و اراده خداوندی سرچشمه گرفته و هیچ پدیده و رویدادی بدون اذن و مشیت الهی تحقق پیدا نمی‌کند.
«
مَا قَطَعْتُمْ مِنْ لِینَةٍ أَوْ تَرَكْتُمُوهَا قَائِمَةً عَلَى أُصُولِهَا فَبِإِذْنِ اللَّهِ» هر نخلی را که قطع گردید یا آن را بر ریشه‌هایش رها کردید به اذن خدا بوده است. (حشر 5)
«
فَیغْفِرُ لِمَنْ یشَاءُ وَیعَذِّبُ مَنْ یشَاءُ وَاللَّهُ عَلَى كُلِّ شَیءٍ قَدِیرٌ» (خدا) هرکس را که بخواهد می‌بخشد و هرکس را که بخواهد عذاب می‌کند و خداوند بر همه چیز تواناست. (بقره 284)
«
وَ ما تَشاوُنَ اِلاّ اَن یَشاءَاللهُ اِنَ‌اللهَ کانَ عَلیما حَکیما» و شما نمی‌خواهید، مگر آنکه خدا بخواهد. همانا خداوند آگاه و حکیم است. (دهر 30)
حال که هرچه در جهان آفرینش تحقق پیدا می‌کند برخاسته از مشیت و اراده الهی است و اراده و مشیت خدا نیز تخلف‌پذیر نمی‌باشد، پس چگونه می‌توان برای انسان آزادی اراده و اختیار قایل شد؟ مگر نه این است که اگر انسان دست به عملی بزند منشأ و سرچشمه آن عمل خواست خداست و اگر هم از آن سرباز زند، آن هم ناشی از اراده الهی است، پس چه ما عملی را انجام دهیم و چه ندهیم در هر دو حال این اراده الهی بوده که موجب تحقق یا عدم تحقق آن شده است. آیات زیر نیز به صراحت عمل انسان را مربوط به مشیت خدا می‌داند.
«
وَلَا تَقُولَنَّ لِشَیءٍ إِنِّی فَاعِلٌ ذَلِكَ غَدًا إِلَّا أَنْ یشَاءَ» و هرگز مگو من فردا آن (کار) را انجام خواهم داد، مگر اینکه خدا بخواهد. (کهف 23-24)



موضوعات مرتبط: انسان از نگاه قرآن
برچسب‌ها: مشیت ,انشاءالله , قرآن , علت , علل

ادامه مطلب
تاريخ : پنج شنبه 27 / 7 / 1396 | 7:15 | نویسنده : اکبر احمدی |

پائين آمدن ضربان قلب توسط باران

« بياد بياوريد وقتيکه خدا خوابِ کمی را از جانب خود در شرايط تهديد بر شما مستولی کرد تا آرامش پيدا کنيد. و از ابر باران بر شما نازل می کرد تا شما را تميز کند و ذهنيتِ شيطانیِ (اينکه اگر به حق می بوديد پس چرا آب نداشتيد) به ذهن شما خطور نکند، و ضربان قلب شما را پائين بياورد و ماسه ها را سفت کـنـد».

("سفت کردن گامها توسط باران" در آيه مجاز است، و منظور از آن "سفت کردن ماسه های زير گامها" است که نتيجه آن "سفت نمودن گامها" خواهد شد. در رابطه با مجاز در مقدمه صحبت شده است).

آيه مربوط به يکی از نبردهاست. در آن شرايط تعداد مسلمانان کم بوده و دشمنان بسيار. قسمت اول آيه مربوط به شبِ پيش از نبرد بوده که مسلمانان نگرانی و ترس داشته اند و خوابشان نمی برده است. و بقيه آيه مربوط به روز نبرد است. نکته مورد نظر ما در آيه اينست که آيه می گويد: باران نازل کرده که ضربان قلب آنها را پائين بياورد. و اين نکته يک نکته درست و علمی است. يعنی اگر کسی دلهره و ضربان قلب وی بالا باشد اگر زير باران برود، ضربان قلب وی پائين می آيد و به آرامش می رسد.

 


موضوعات مرتبط: انسان از نگاه قرآن
برچسب‌ها: پائين آمدن ضربان قلب توسط باران

ادامه مطلب
تاريخ : شنبه 7 / 6 / 1396 | 18:1 | نویسنده : اکبر احمدی |

چرخيدن چشم ناشی از ترس

« وقتی ترس می آيد آنها را می بينی که مانند کسيکه می خواهد بميرد با چشمان چرخان بتو نگاه میکنند». 

نکـتـه آيه: کسيکه می ترسد چشمش مانند کسيکه می خواهد بميرد می چرخد:

ترسِ زياد درک انسان را از کار می اندازد. در اينحالت مراکز عصبی خارج از اراده و آگـاهی انسان کار می کنند، که چرخیدن غیر ارادی چشم از حالات آن است، و این چیزی است که برای کسيکه در حال مرگ است نيز پيش می آيد.

پوشاک گرمای بدن را حفظ می کند

« و خدا از آنچه آفريد برای شما سايه قرار داد، و از کوهها آشيانه ها، و پوشاکهائی که شما را در مقابل گرما حفظ می کند و پوشاکهائی که گرمای شما را حفظ می کند. به اين شکل نعمتهای خود را برای شما کامل می کند، باشد که حق پذير شويد».

(منظور از سايه درست کردن از پديده ها اينست که همه چيز مانند هوا و آب و شيشه درست نشده که نور از آنها عبور می کند. و منظور از آشيانه ها در کوهها؛ غـارها و فرورفـتگی های کوهها است. و واژه بأس در اصل به معنی: سختی است. بعد از جمله به گرما اطلاق شده، به اعتبار "سختی" آن و در آيه به اين معنی بکار گرفـته شده است).

نکته آيه: پوشاک گرمای بدن را حفظ می کند:

در گذشته انسان فکر می کرد پوشاک بدن را گرم می کند (امروزه نيز کسانی هستند که چنين گمان می کنند)، در حاليکه بدن گرما تولـيد می کند و پوشاک را گرم می کند. پوشاک گرمای بدن را حـفـظ می کند و مانع از رسيدن سرما به بدن می شود.

گرفتن خويشتن خودآگاه انسان هنگام مرگ و درخواب ديدن

« خدا خويشتنِ خود آگاه انسان را هنگام مرگ ميگيرد، و حتی خويشتن خودآگاهِ آنکه در خواب ديدن خود نمی ميرد نيز می گيرد. بعد خويشتنِ خودآگاهِ آنکه مرگ را بر وی گذرانيد را نگه می دارد و آن ديگری (يعنی آنکه مرگ را بر وی نگذرانيد) تا زمان مشخصی (يعنی تا بار بعدی) پس می فرستد. در اين زمينه برای افراد انديشمند نکاتی وجود دارد».

آيه می گويد که خداوند نـَفـْسِ انسان را، يعنی: خويشتنِ خودآگاه وی را، "هنگام مرگ" می گيرد. يعنی آنرا از بدن انسان خارج می کند. و هـمـيـنـطـور "هـنگـام خواب ديدن" نيز خويشتن خودآگاه انسان را می گيرد. بعد خويشتنِ خودآگاهِ فردی که  زمانِ مرگِ وی (در خواب) رسيده را نگه می دارد، و آنکه نرسيده را به بدن برمی گرداند.

به کمک دستگاه انسان می تواند ببيند که هـنگـام خواب چيزی از بدن انسان خارج می شود و به بدن بر می گردد. و کسانيکه در خواب می ميرند آن چيز به بدن آنها برنمی گردد. (فعلاً دانش انسان در این رابطه در همين حد است).

رشک ورزی

در سوره فـَلَـق از انسان خواسته شده که از جمله از ناگواری رشک ورز "هنگامی که رشک بورزد" به خدا پناه ببرد. معنی آيه اين معنی است که زمـيـنـه "رشـک ورزی" در هـمه انسانها هست ولی برخی می ورزند و برخی نمی ورزند.

در جهان دانش امروزی نيز از وجود زمينه "رشک ورزی" بعنوان صفتی که در همه انسانها هست صحبت ميشود. و انسان آنرا به شکل نوعی کنش و واکنش شيميائی و ترشح هورمون می شناسد. اين موضوع از جمله در کتابِ علمیِ سوئدیِ "انسان معجزه"  آمده است. با اين تفاوت که در آنجا گفته شده که همه انسانها رشک ميورزند. ولی از آنجا که اين گفته مستلزم بررسی وضعيت فيزيولوژيکی تک تک انسانها است و چنين بررسی ای نيز نشده نمی توان گفت مبنای علمی دارد، و همان چيزی که قرآن می گويد درست تر است.

 

 


موضوعات مرتبط: انسان از نگاه قرآن
برچسب‌ها: چرخيدن چشم ناشی از ترس

تاريخ : جمعه 21 / 4 / 1396 | 8:10 | نویسنده : اکبر احمدی |

پریود,پریود چیست,پریود و حاملگی,پریود نشدن

عادت ماهانه زنان

« و از قاعدگی زنان از تو می پرسند. بگـو: آن مـواد زائـد است. بنابر اين در دوران قاعدگی با زنان آميزش (جنسی) نکنيد، پس از آن نيز تا آبتنی نکرده اند با آنها آميزش جنسی نکنيد».

قرآن می گوید که خون قاعدگی زنان مواد و عناصر زائد و تفاله ای است، وعـلـم امـروز نيز هـمـين را می گويد. خون قاعدگی مربوط به شستشو و بيرون دادن مواد زائد تخمدان است که آماده سازی تخم در آن صورت می گيرد.

 


موضوعات مرتبط: انسان از نگاه قرآن
برچسب‌ها: عادت ماهانه زنان

ادامه مطلب
تاريخ : جمعه 21 / 4 / 1396 | 8:5 | نویسنده : اکبر احمدی |
صفحه قبل 1 2 3 4 5 صفحه بعد